ضیافت یازدهم وبلاگ های معماری ایران

ایمیل دریافتی از احمدضا سلیمانی:

«با درود ؛
با توجه به اتفاقاتی که بر ما در ضیافت 6 گذشت ... در جهت ادامه این راه وبلاگ " پرتیکان " آمادگی خود را جهت میزبانی اعلام می کند .»

با توجه به اعلام آمادگی آقای مهندس احمدرضا سلیمانی برای میزبانی ضیافت بعدی، و نیز تجربه‌ی طولانی ایشان در امر وبلاگ‌نویسی و برگزاری این سلسله هم‌اندیشی‌ها (برگزاری موفق ضیافت ششم: معماری زمینه‌گرا) ، راهبری قطار "سلسله ضیافت های وبلاگ های معماری ایران" در ایستگاه دوازدهم به وبلاگ پرتیکان سپرده می‌شود. به امید موفقیت برای احمدرضا عزیز و همسر محترمشان

 

The 11th Virtual Forum of Iran Architectural Blogs

The End

یازدهمین ضیافت وبلاگ‌های معماری ایران با هدف ایجاد جامعه و فروم مجازی بین وبلاگ‌نویسان معماری، و ارتقاء سطح علمی این سلسله ضیافت‌ها، به دو زبان و بصورت بین المللی برگزار شد. اگرچه در آغاز ادعایی نداشت، ولی تا حدودی مقدمات را برای برگزاری جهانی این سری هم اندیشی‌ها فراهم آورد. بیش 50 وبلاگ معماری فارسی زبان از ایران، و بیش از 70 وبلاگ انگلیسی زبان از سراسر دنیا در دو نوبت از طریق کامنت و ایمیل به ضیافت یازدهم دعوت شدند (که نام تعدادی از آنها در حاشیه‌ی سمت راست وبلاگ قابل مشاهده است). از سه موضوع پیشنهادی توسط بنده، موضوع "اخلاق حرفه‌ای در معماری و شهرسازی" مورد اقبال عموم قرار گرفت. همانند ضیافت‌های قبلی دوستان فارسی زبان از ضیافت استقبال کردند، اگرچه که در طول برگزاری ضیافت در چند ایمیل از تعدادی از وبلاگ‌های انگلیسی زبان، چند لینک نوشته دریافت نمودم، اما به این دلیل که مطالب از آرشیو گذشته انتخاب شده بود و جدید نبود، از قرار دادن آن در وبلاگ صرفنظر کردم.

 قدردانی:

بنده انتظار داشتم که دستکم هموطنان و دوستانم حمایتم کنند. در طول برگزاری ضیافت چندین بار از طرق مختلف (حضوری، تماس تلفنی، پیامک، کامنت وبلاگ، ایمیل، فیس بوک، یاهو 360 و ...) دوستانم را شرکت در هم‌اندیشی دعوت کردم. میزبانان ضیافت‌های پیشین (به استثنای احمدرضا سلیمانی که شرکت کرد، و محمدرضا منعام که بدلیل مشغله عذر خواست) توجهی نکردند. از آنجاییکه پدیده‌ی وبلاگ نویسی، حرکتی خودجوش است و اجباری نیست، گله‌مند هم نیستم.

موضوع این ضیافت به مراتب تخصصی‌تر و کاربردی‌تر نسبت به سایر موضوعات پیشنهادی و نیز موضوعات ضیافت‌های پیشین بود، و شرکت در آن هم نیازمند تجربه و مطالعه. بهرحال از دوستانی که در این هم‌اندیشی شرکت نمودند بیش از پیش سپاسگذارم. همچنین از آقایان بهرام هوشیار یوسفی که از ایده‌ها و حمایت‌های فکری ایشان بهره‌مند شدم، ایمان رئیسی که مقدمه‌ای در فراخوان ضیافت نوشتند، مرتضی میرغلامی که در ابتدای کار از برگزاری ضیافت حمایت نمودند، محسن اکبرزاده که فراخوان را در سایت پربازدید Bustler ثبت نمودند، و نیز از کلیه‌ی دوستانی که با قراردادن فراخوان در وبلاگ خود از ضیافت یازدهم حمایت کردند.

---

اسامی شرکت کنندگان و متون ارسالی:

• عادل عطایی / اخلاق حرفه ای در معماری و شهرسازی
• ح.ع / رابطه ی میان اعتقادات اجتماع و ملاحظات اخلاقی در معماری و شهرسازی (Relation Between Society Beliefs and Ethical Considerations in Architecture and Urbanism)
• سید وحید ابراهیم زاده /  اخلاق حرفه ای در معماری و شهرسازی
• نیلوفر خالواسماعیلی /  حرفه ناپیدا، قدمی به پیش بگذار و ز تاریکی به در آی
• امیرمهدی خادمی / ویدی برای معماران و معماری (جدای از ماده)
• آلاله عشقی صنعتی /  پله های ناتمام (Incomplete Steps)
• مهدی مطلق /  اخلاق حرفه ای
• محمدعلی عبدالصمدی / اهمیت نظارت و ارزشیابی در معماری و شهرسازی از دیدگاه اخلاقی و حرفه‌ای
• احمدرضا سلیمانی و سمیرا گورزی / اخلاق را هجی کنیم...
• فرهاد شرفی / اخلاق حرفه ای در معماری و شهرسازی
• محمد منفرد / اخلاق حرفه ای در معماری = تقلید هویت 

  ---

خلاصه‌ی متون:

این ضیافت با همکاری خوب تعدادی از پژوهشگران معماری همراه بود که هریک از منظر خود به موضوع پرداخته و از جوانب مختلف آن را شکافتند. خلاصه و نتایج نوشته‌های شرکت‌کنندگان به شرح زیر است:

عادل عطایی: «پایندی به اخلاق زوری نیست و اگر کسی در این چارچوب حرکت نکند گنجاندن او در این چارچوب بی معنی است. خوشبختانه در معماری استقلال عمل معمار از رشته های دیگر بسیار بیشتر است و می شود انتظار داشت که هر کسی درست رفتار کردن را از خودش آغاز کند.  اگر این را بپذیریم که افراد بسازبفروش مآب و دودره بازها و کپی کار ها و برگه بفروش ها همیشه بوده اند و همواره نیز خواهند بود، همچنین با پذیرش این که همیشه زنان و مردان بزرگ و کوشا بوده اند که شرایط را دگرگون کرده اند، باید این را هم پذیرفت که چیزی که معماری ما کم دارد کمی امید است نه اخلاق...»

سید وحید ابراهیم زاده: «شاید مهمترین دلیل انحراف از اخلاق حرفه ای مسئله مادی باشد که این مستقیما به خود معمار بر می گردد؛ به اخلاقیات او، توقعاتش و تعبیر او از چگونه زیستن. این مسئله آنقدر قدرتمند هست که خیلی از معمارانی که در ابتدای کار حرفه ای خود را به اصول اخلاقی پایبند می دانستند، در ادامه راه دیگر را برگزیدند چرا که مسئله اقتصاد از مهمترین مسائل جوامعی مثل جامعه ماست و مقاومت در برابر این پدیده کار چندان ساده ای نیست. تعهد اخلاقی معمار و شهرساز هنگامی بیشتر می شود که آنها بعنوان قشر مسئول در حرکت جامعه، نوعی اغتشاش در این روند مشاهده کنند.»

امیرمهدی خادمی: «بسط نوعی اندیشه در حوزه‌ی اخلاق و اخلاق انسانی ریشه در جهان‌باوری هر نظامی دارد. آنچه معماران که همگی تعاریف غامضی در فهم خویش از مدرنیته دارند را محبوس می کند، بودن یا نبودن و یا خطر پذیری سود است... هر موضوع و یا موضع اخلاقی تفسیر یا ثباتی دارد که اهمیت آن در منفعت است.»

نیلوفر خالواسماعیلی: «آغاز اخلاق حرفه ای در معماری را از رفتار درون شخصی مان می دانم، عواملی چون ایجاد عزت نفس در خود، خودافشاگری، احترام گذاردن به خود، خود محاسبه گری یا برخلاف آن عواملی از قبیل غفلت از خود، خودفراموشی، دروغ به خود، خود توجیه سازی، رفتار ارتباطی ما با خود را شکل می دهد. تا زمانی که خود درونی مان را به اخلاقی بودن با خودمان دعوت نکنیم، نمی توانیم به درونی شدن اخلاق در حرفه مان امیدوار باشیم. می توان در این زمینه خودمان را رشد شخصی دهیم، چرا که برای ماندگار بودن باید حرفه ای بود و داشتن اخلاق و مرام حرفه ای یکی از اصول مهم دستیابی به این مهم است.»

آلاله عشقی صنعتی: «روند موج وار نادیده گرفتن قومیت و فرهنگ، جایگاه اخلاق حرفه ای در حوزه مهندسی را بخطر خواهد انداخت. غیر متخصص بودن و توجه نکردن به اصول بنیادین در هر حرفه بخصوص معماری و نادیده انگاشتن آزمون و خطاهای تجربه پیشینیان منجر به این روند موج وار خواهد شد.»

مهدی مطلق: «تعریف اخلاق حرفه ای نیاز به تعریف اخلاق و حرفه به صورت جداگانه ندارد... آیین اخلاق حرفه‌ای مهندسان مشاور می تواند تا حدود زیادی برای بخش زیادی از کار مهندسی معماری بکار رود. کارهایی که لزوماً در چارچوب شرکت های مشاور انجام نمی شود... هر چند که دستمزد همه چیز نیست ولی این حرفه ماست و بعد مهم حرفه ای بودن مساله دریافت دستمزد مناسب است. یک حرفه ای کسی است که برای کارخود دستمزد مناسب طلب میکند. وکسی که به رایگان کار میکند اصلا حرفه ای نیست.»

محمدعلی عبدالصمدی: «آگاهی دادن و روشن ساختن برنامه و طرح، مسئولیت محاسباتی، بررسی چگونگی پیشرفت برنامه یا طرح، تهیه و گسترش طرح یا برنامه، اهمیت ارزشیابی در معماری را از دیدگاه اخلاقی و حرفه ای تبیین می کند. یک معمار بعنوان ارزشیاب یک پروژه، ملزم به سنجش میزان همخوانی پروژه با ویژگی های جامعه، کیفیت پروژه، نتایج پروژه در پاسخگویی به نقیصه ای در جامعه، سنجش میزان موفقیت پروژه بر اساس زمانبندی موجود و بسیاری از مسائل این چنینی است.»

احمدرضا سلیمانی و سمیرا گودرزی: «هر کس در برخورد با زندگی ایدئولوژی را بر می گزیند و بر اساس آن طراحی و زندگی می گذراند. اخلاق را هجی کنیم ... الف: ایده شخصی، خ: خلاقیت، ل: لیاقت، الف: اراده، ق: قیمت ...»

فرهاد شرفی: «پایبندی به اصول اخلاق حرفه ای معماری و شهرسازی اگر دارای استدلال های قانع کننده ای برای کلیه ی افراد باشد، آنگاه می تواند به آن به عنوان یک ارزش نگریسته شود، در غیر اینصورت نسبی گرایی ارزش ها جز وجود منافعی خاص برای عده ای، هیچ بنیان عقلانی دیگری ندارد. ارزش های مطرح شده در معماری و شهرسازی بنظر برخی مطلق هستند و از نظر برخی نسبی. به نظر می رسد که اخلاق در مدرنیسم که داعیه ی جهانی بودن و شمولیت عام را دارد، نسبت به اخلاق پست مدرنیسم که بومی نگر و منطقه ای نگر است، فراگیر تر، عام تر و انسانی تر به شمار می رود.»

محمد منفرد: «اخلاق حرفه ای در معماری، نشان از ذهنیات دور و نزدیک به یک اتفاق تازه و تکرار نشده است... تعریفی که یک معمار از اخلاق می تواند داشته باشد، سادگی و متانتی است که در نگاه خود به طرح های گذشته دارد...»

در خاتمه باید عنوان نمود که توجه به الگوی ایده‌آل زندگی شهری، در جستجوی واحد‌های همسایگی جدید و شهر‌هایی که در آن زندگی اجتماعی توام با مشارکت شکل گرفته و آزادی انتخاب در بیشترین قسمت‌های آن وجود دارد، و نیز یک محیط زیست فیزیکی زیبا، با مقیاس پیاده همراه با پس‌زمینه‌ای از بناهای یادمانی و فضاهای جمعی که در آن اتومبیل‌ها وسایل آسایش هستند تا ملزومات، دور از دسترس نیست. تحقق چنین ایده‌آل‌هایی تنها در پرتو توجه به فضایل اخلاقی متنوع بشری میسر خواهد شد. در عصری که کاراکتر مکان دگرگون شده و نگرانی از بی‌معنا شدن و از دست رفتن مکان‌ها مکرراً ابراز شده است، امکان اعاده‌ی سکونت توسط انسان بعنوان یک اصل اخلاقی بیش از پیش وجود دارد.

---

انتخاب میزبان ضیافت دوازدهم:

طبق رسم پیشین ضیافت‌ها که شایسته است میزبان بعدی از میان شرکت‌کنندگان ضیافت و توسط میزبان فعلی برگزیده شود؛ آقای مهندس امیر‌مهدی خادمی؛ فارغ‌التحصیل برجسته‌ی کارشناسی معماری دانشگاه آزاد اسلامی قزوین برای برعهده گرفتن میزبانی ضیافت بعدی انتخاب می‌شوند. با آرزوی توفیق برای امیرمهدی عزیز.

پاسخ امیرمهدی:

«... در مورد انتخاب من به عنوان میزبان بعدی هم سپاسگزارم.با توجه به روحیاتم کمتر در چنین فعالیت هایی شرکت می کنم اما با شما همکاری کردن و ادامه دادن مغتنم است.اما فکر میکنم کمی بایستیم و کمی این صر و صدا ها دلنگرانی های همه تمام بشود بهتر است...»

ایمیل دوم امیر مهدی: عدم موافقت

( …ba tavajoh be masael akhir ke ijad shod va moshkelati ke ijad kard ke dar ghaleb mail ghabel bayan nist nimitavanam mizbani ziafat 12 ro bar ohde begiram.albate kheli mosam mam bodam ke basham ama emkanesh
barayam nist…)

* پس از خاتمه ی ضیافت یازدهم، در زمان حاضر در حال مشورت، بررسی و انتخاب میزبان ضیافت دوازدهم هستم، در این فاصله دوستان علاقمندی که تمایل به میزبانی دارند اعلام آمادگی کنند و یا اگر گزینه ای در ذهن دارند به بنده معرفی نمایند تا قطار "سلسله ضیافت های وبلاگ های معماری ایران" از حرکت باز نایستند. سپاس 

 

با توجه بازه ی زمانی ارسال نوشته ها که از پانزدهم اردیبهشت تا پانزدهم خرداد 88 بود، تعدادی از دوستان علاقه مند کماکان درصدد شرکت در این هم اندیشی هستند که با احترام به نظر آنها مهلت ارسال نوشته ها تا 10 روز دیگر تمدید می گردد. امیدوار هستم دستکم میزبانان ضیافت های قبل در ضیافت یازدهم شرکت نمایند و به سایر شرکت کنندگان بپیوندند. در این فاصله، دوستانی که علاقه مند به میزبانی ضیافت بعدی هستند، آمادگی خود را از هم اکنون اعلام نمایند تا با مشورت با سایر وبلاگ نویسان نامشان به نام های پیشنهادی اضافه گردد.

این مطلب توسط محمدعلی عبدالصمدی، دانشجوی کارشناسی معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد هریس در پاسخ به ضیافت یازدهم نوشته شده است.

 

«برای نیل به مقام شامخ هنرپیشگی، باید مانند کودکان که به بازی خود ایمان دارند، به هنر خویش مومن بود.» (استانسیلاوسکی)

موضوعی که در اخلاق معماری وجزئی از مباحث مهم کار حرفه ای معماران است بحث نظارت می باشد که می خواهم بدون هیچ مقدمه ای وارد بحث حرفه ای و اخلاقی این موضوع شوم.

نظارت به معنای ایجاد تمهیدات مناسب برای انطباق عملیات تعریف شده با برنامه است. به عبارت دیگر تطبیق نتایج حاصل از اجرای یک برنامه با اهداف و امکانات تعریف شده برای برنامه را برای شناخت نقاط قوت و ضعف یک برنامه را می توان نظارت نام نهاد. چنین فرایندی باعث بهبود روش های به کار گرفته می شود.

اهمیت نظارت هم از دیدگاه حرفه ای و هم از دیدگاه اخلاقی به قدری زیاد است که به عنوان یکی از سه رکن هر یک از طرح های عمران تعریف می شود:

1-      برنامه (کوتاه مدت،میان مدت،بلندمدت)

2-      بودجه (امکانات با زمان و نیازهای سازمان)(چگونگی تخصیص منابع و امکانات به گزینه های مختلف)

3-      نظارت(کنترل و ارزشیابی به طرح)

برنامه: در ابتدای برنامه ریزی ،تصور بر اینکه با نوشتن یک برنامه ی کلی می توان تا مراحل پایانی کار به اصول آن مقید بود، اما نتایج حاصل از اجرای بسیاری از برنامه ها نشان داد که آنچه که اتفاق افتاده متفاوت از تمهیدات اندیشیده شده در زمان برنامه ریزی بوده است. به همین خاطر بسیاری از اعتقادات بر این بود که چنین شکل برنامه ریزی از بی برنامگی نیز بدتر است. در نتیجه ی چنین روندی بود که تقسیم برنامه ها به دوره های مختلف در دستور کار قرار گرفت. به طور کلی هم اکنون در بیشتر پروژه های عمرانی بناها را به سه بخش برنامه های کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت طبقه بندی کرده و پایبندی به اصول و معیار های آن را جزئی از راه رسیدن به هدف تلقی می کنند.

هم اکنون برنامه هایی که تحت عنوان برنامه های کوتاه مدت نامیده می شوند، (بخصوص برنامه ریزی های ملی، منطقه ای و شهری) برنامه هایی هستند که دوره ی زمانی 1_3 سال را در بر می گیرند. از آنجایی که چنین برنامه هایی با واقعیت های موجود انطباق بیشتری دارند، بایستی در تدوین و اجرای این برنامه ها از نظر مطالعاتی و اجرا دقت لازم را به خرج داد. بسیاری را اعتقاد بر این است که راه تحقق برنامه های بلند مدت از طریق نظارت بر چگونگی تدوین و اجرای برنامه های کوتاه مدت است.علاوه از آن برنامه هایی که برای یک دوره ی زمانی 3_7 ساله تهیه می شوند را برنامه های میان مدت می نامند. بعضی اوقات زمان اجرای این برنامه ها به ده سال نیز افزایش پیدا می کند و در نهایت برنامه هایی که برای یک فاصله ی زمانی 10_20 ساله تدوین و اجرا می شوند را برنامه های بلند مدت می خوانند. در هر شرایطی تامل در چگونگی جمع آوری اطلاعات برای تدوین این برنامه ها از مهمترین عواملی است که امکان رسیدن به هدف برنامه را تامین می کند و لحاظ واقعیت ها بدون تردید از به هدر رفتن منابع و امکانات (مالی و انسانی) جلوگیری خواهد کرد.

بودجه: منابع و امکانات سازمان را به صورت مناسب به اهداف از پیش تعیین شده اختصاص می دهیم،چنین فرایندی موجب جلوگیری از به هدر رفتن امکانات شده و اتمام پروژه در زمان مشخص شده را ممکن می سازد.

نظارت:کنترل اقدامات صورت گرفته در جهت رسیدن به هدف پروژه خود نظارت به سه قسمت مشخص تقسیم می شود :

1) نظارت قبل از اجرا: امکانات سازمان را با اهداف سازمان تطبیق داده و نقاط ضعف و قدرت آن را شناسایی و امکان اجرا و یا عدم اجرای آن را اعلام می کنید.

2) نظارت در زمان اجرا: مراحل پیشرفت کار را با توجه به اهدافی که از قبل با توجه به مجموعه ی منابع و امکانات مشخص کرده اید را مقایسه نموده و در صورت نیاز اقدامات اصلاحی را انجام می دهید.

3) نظارت بعد از اجرا: موجب بررسی نتایج حاصل از اجرای طرح ها و برنامه ها بوده و در نتیجه ی چنین فرایندی علاوه از شناسایی تنگناها و محدودیت های یک پروژه به نگرش های نوینی دست پیدا می کنیم که می تواند در تعریف و اجرای پروژه های بعدی به معمار و یا سازمان مجری کمک کند.

ارزشیابی: بررسی و آزمایش طرح ،برنامه و یا فرایند برنامه ریزی با توجه به معیار ها ،ارزش ها و اهداف از قبل تعیین شده.به عبارت دیگر مطالعه ی پیشرفت یک برنامه و مقایسه ی آن با محتویات اهداف قبلی و همچنین بررسی تاثیرات آن بر جامعه را می توان ارزشیابی نام نهاد که پایبند بودن به چنین اصولی علاوه از تاکید بر دیدگاه علمی موجب ارائه ی دیدگاهی از نوع حرفه ای برای معمار نیز محسوب می شود.

ارزشیابی عبارت است از تجزیه و تحلیل شماری از طرح ها و برنامه ها با توجه به یک سری اصول و چارچوبی منطقی که از این طریق قابلیت،شایستگی(نقاط ضعف و قوت برنامه) مشخص شده و ما را در رسیدن به اهداف از قبل تعیین شده یاری می نماید.اصل مهمی که در فرایند ارزشیابی بر روی آن تاکید می شود بررسی سود و زیان ناشی از اجرای یک برنامه است که با توجه به این بررسی احتمال اینکه پروژه ای علی رغم پیشنهاد آن اجرا نشود بسیار زیاد است.

جایگاه ارزشیابی در فرایند برنامه ریزی:

1-      دستیابی به روندی معقول و منطقی و ارائه ی راه حل های مختلف جهت رسیدن به هدف های برنامه ریزی که اخلاق هر حرفه ای ایجاد می کند که به آن اهداف برسیم.

2-      تاکید بر انتخاب طرح بهینه از بین گزینه های مختلف پیشنهادی.

3-      اتخاذ تدابیر لازم برای انعطاف پذیری برنامه ها با توجه به تغییرات مداوم اقتصادی -اجتماعی و سیاسی و نهایتا تخصیص بهینه ی منابع به گزینه های مختلف و اتخاذ تدابیر لازم جهت تطبیق آن ها در صورت بروز هر گونه تغییر در ساختار سازمان ،پایبند بودن به مجموعه ی چنین اصولی علاوه از بعد اخلاقی حاوی نکات بسیار زیاد علمی نیز می باشد که می تواند موجب نگرش های جدید برای طراحی و برنامه ریزی گردد.

اهمیت ارزشیابی در معماری از دیدگاه اخلاقی و حرفه ای:

1-      آگاهی دادن و روشن ساختن برنامه و طرح

2-      مسئولیت محاسباتی (از طریق ارزشیابی امکان تخصیص بهینه منابع و امکانات به بخش های مختلف یک طرح ممکن شده و از اتلاف منابع و امکانات جلوگیری می نماید)

3-      بررسی چگونگی پیشرفت برنامه یا طرح (منظور از بررسی چگونگی پیشرفت برنامه تطبیق نتایج به دست آمده از طرح مورد نظر با آنچه که در زمان تهیه ی طرح به عنوان هدف برنامه تعریف شده بود ،می باشد. چنین فرایندی موجب می شود که در صورت وجود تفاوت های اساسی در این زمینه نسبت به برطرف کردن آن از طریق اختصاصی منابع لازم اقدام نمائیم)

4-      تهیه و گسترش طرح یا برنامه (با تکیه بر نتایج حاصل از ارزشیابی می توان در صورت موفقیت آمیز بودن طرح قبلی نسبت به تهیه ی طرح هایی در همان چارچوب اما با توجه به شرایط محلی هر طرح اقدام نمود)

با علم به اینکه ارزشیابی هر طرحی می تواند در روند تهیه و اجرای پروژه ها موثر واقع باشند،مواردی که تحت عنوان عوامل سوء استفاده از ارزشیابی تلقی می شوند را به این شکل می توانیم طبقه بندی کنیم:

1-      تلاش برای مطلوب نشان دادن بخش هایی از یک پروژه یا طرح به صورتی که این بخش از پروژه از دید عموم کارآمد نشان می دهد.(ارزشیابی در این شکل محدود به بخش هایی از پروژه می گردد که موفق می نماید)

2-      تلاش برای پوشاندن خطاها (سستی ها) طرح، بدین صورت که ارزیابی به صورت واقعی نباشد و بر دور کردن توجه از خطاها وسستی ها کوشیده شود.

3-      کوشش برای از بین بردن یک برنامه و بی توجهی به ارزش آن برای اینکه بتوان آن برنامه را رد کرد. (اغلب زمانی که تفاوت دیدگاه بین مدیریت های مختلف موثر در طرح است شاهد چنین شرایطی هستیم)

4-      کوشش برای استفاده از ارزشیابی به عنوان نشانه ای از واقعی بودن و علمی بودن طرح انجام شده تا از دید مردم خوب به نظر برسد و نشانه ای از یک پایگاه حرفه ای باشد.

5-      کوشش برای به تاخیر انداختن در کارهای مورد نیاز برای ارزشیابی و تظاهر به جستجو در باره ی حقایق و طرح این موضوع که ارزشیابی وقت گیر است و باید اطلاعات لازم در این زمینه بطور کامل گردآوری شود.

6-      کوشش برای پنهان کردن سستی ها با توجه دادن به جنبه هایی که کمتر به موضوع مربوط بوده اما قابل دفاع هستند.

در صورتی که معمار به عنوان ارزشیاب پروژه فعالیت نماید از نظر اخلاقی رعایت چه اصولی الزامی است؟

1-      پروژه ی انتخاب شده تا چه اندازه با ویژگی های جامعه مشخص شده همخوانی دارد و کیفیت پروژه چگونه است؟

2-      به دنبال اجرای این پروژه به چه نتایجی خواهیم رسید؟ (آینده نگری و پیش بینی)

3-      آیا پروژه بر اساس زمان منابع از پیش تعیین شده پیشرفت لازم را داشته است یا خیر؟ (به عبارت دیگر آیا مسائل و محدودیت های مربوط به نیروی انسانی ،زمانی ،زمانبندی پروژه به دقت صورت گرفته است یا خیر؟)

4-      آیا برای بدست آوردن نتایج مطلوب نیازمند تغییر اهداف ویژه ی پروژه هستیم؟

لزوم اجتناب از توجیهات زیر در ارزشیابی پروژه ها :

1-      اثرات برنامه بلند مدت است،بنابراین پیامدهای ناشی از آن نمی تواند در آینده ی کوتاه مدت اندازه گیری شود.

2-      اثرات بیشتر کلی هستند تا ویژه،بنابراین معماری برای ارزشیابی به علت پیچیدگی های خاص آن وجود ندارد.

3-      نتایج ناشی از اجرای پروژه ی بسیار ظریف و کوچک می باشند بنابراین ابزار های مورد نیاز برای اندازه گیری نتایج ناشی از آن وجود ندارد.

4-      اثرات ناشی از اجرا اغلب مستقیم و آشکار نیستند، بنابراین نمی توان تغییرات به وقوع پوسته را ملاحظه کرد.

در نتیجه ی ارزشیابی پروژه های مورد بحث امکان تشخیص میزان موفقیت و شکست یک برنامه و همچنین رابطه ی بین عدد های از قبل تعیین شده و نتایج بدست آمده مشخص می شود که برای رسیدن به این مهم، بایستی از یک سری شاخص های معین برای تعیین موفقیت و یا شکست برنامه تبعیت کنیم .

معماری را نمی توان پشت و رو کرد و به دیوار آویخت یا در گوشه انباری از نظر نهان ساخت یا پشت در های بسته ی تالار های خالی مخفی کرد .حضور معماری در جامعه ناگزیر است و شهروندان بهای این حضور را می پردازند. پس، بسیار بجاست اگر نسبت به کیفیت آن حساسیت چنان باشد که نتوان به یک طرح واحد بسنده کرد و  ...

- این مطلب بر مبنای سخنرانی دکتر علیرضا سلطانی در جلسات اخلاق معماری در دانشگاه آزاد اسلامی واحد هریس می باشد.

برای مطالعه ی بیشتر مراجعه کنید:

- سلطانی، علیرضا (1388)، اخلاق در معماری، جزوه ی درسی گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد هریس.

جناب آقای محسن اکبرزاده لطف کرده و فراخوان ضیافت یازدهم را در سایت پربیننده ی Bustler ثبت نموده اند، که بدین وسیله از حمایت ایشان سپاسگذاری می گردد.

«سلام و دست مریزاد
پیش از آنکه فرصت کنم مطلبم را برای ضیافت برسانم میسر شد که اعلان ضیافت را در سایت پر بازدید bustler در بخش رقابت های معماری ثبت کنم.
لینک مربوطه» چهارشنبه 13 خرداد1388

درباره ی Bustler:

Please direct inquiries, comments, and feedback to hustler@bustler.net.

If you are interested in creating greater exposure for your event, competition, or press release, please refer to the advertising link in the menu for more information.

Bustle!

این مطلب توسط آلاله عشقی صنعتی؛ کارشناسی ارشد معماری در پاسخ به ضیافت یازدهم نوشته شده است.

نویسنده: آلاله عشقی صنعتی

خشت اول چون نهد معمار کج                                        تا ثریا می رود دیوار کج

جایگاه اخلاق حرفه ای در حوزه مهندسی ضرورتی انکار ناپذیر درنوع و ایجاد ارتباط فی مابین هنر و هندسه فراهم می آورد. توجه به این حس درونی لزوماً نیازمند تحولی ناگهانی در تحریک وجدان حرفه ای متخصصان ندارد، بلکه اهمیت آن باعث خلق آثار ارزشمندی خواهد شد که هر انسانی را به تحسین وادار می کند. ریشه یابی در روند حرکت معماری ایران به جز در موارد نادر در چند دهه اخیر گویای حرکت موج واری است که علاوه بر متزلزل کردن این هنرتوجه به قومیت و فرهنگ را نادیده گرفته و با وارد کردن شوک های ناگهانی به این هنر حس تفکر و خلاقیت یک معمار را در کشمکش قرار داده است. غیر متخصص بودن و توجه نکردن به اصول بنیادین در هر حرفه بخصوص معماری و نادیده انگاشتن به آزمون و خطا های تجربه پیشینیان  منجر به این روند موج وار خواهد شد که به نوعی در اولین قدم از پله اخلاق حرفه ای ما را به ساکن شدن وا می دارد. اینجاست که می نماید وقتی در پله اول مانده ایم چگونه می توانیم سایر راه را طی کنیم تا به ثریا برسیم.

Incomplete Steps

Author: Alaleh Eshghi Sanati

Position of professional attitude in engineering field creates undeniable necessity in type and creation of relationship between Art and Geometry. Attention to this internal sense doesn't necessarily requires sudden evolution in professional conscience incitement of experts but attention to its value will result in creation of valuable monuments which every being will praise it. Etymology in trend of architecture movements in Iran except of rare cases reveals unstable moves which in addition to disturbing this art also will disrespect the ethnics and culture and by imposing sudden shocks to this art will put an architect's senses of thought & creativity in tension. Being unprofessional or non consideration of principals in each profession especially architecture and negligence to ancestors experiments will help this moves in the way that in initial step of professional attitude it will force us to stay solid. This is how once we have stopped in 1^st steps we won't be able to continue the path to result.   

 

Participants of The 11th Banquet: (until the end of third week)

• عادل عطایی / اخلاق حرفه ای در معماری و شهرسازی
• ح.ع / رابطه ی میان اعتقادات اجتماع و ملاحظات اخلاقی در معماری و شهرسازی 
• سید وحید ابراهیم زاده /  اخلاق حرفه ای در معماری و شهرسازی

 

References

در زیر، به منابعی برای مطالعه‌ی بیشتر در باب موضوع ضیافت یازدهم یعنی؛ "اخلاق حرفه‌ای در معماری و شهرسازی" اشاره کرده‌ام، که امیدوارم مورد استفاده‌ی دوستان قرار گیرد:

- بحرینی، سید حسین (1378) تجدد، فراتجدد و پس از آن در شهرسازی، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.

- Baum, Howell S (1998) Ethical Behavior is Extraordinary Behavior; or, It’s the Same as all other Behavior; A Case Study in Community Planning, APA Journal, Vol 64, No 4, Autumn.

- Harris, Karsten, The Ethical Function of Architecture, in: Nesbitt, Kate (1996) Theorizing a New Agenda for Architecture; An Anthology Of Architectural Theory (1965-1995), Princton Architectural Press, New York.

- MC Donough, William, Design, Ecology, Ethics and the Making of Things, in: Nesbitt, Kate (1996) Theorizing a New Agenda for Architecture; An Anthology Of Architectural Theory (1965-1995), Princton Architectural Press, New York.

- Forester, John, Learning From Practice Stories; the Priority of Practical Judgement, in: Campbell, Scott & Fainstein, Susan (1996) Redadings in Planning Theory, USA.

- Lucy, William H., APA’s Ethical Principles Include Simplistic Planning Theories, in: Campbell, Scott & Fainstein, Susan (1996) Redadings in Planning Theory, USA.

- Krumholz, Norman, A Retrospective View of Equity Planning: Cleveland 1969-1979, in: Campbell, Scott & Fainstein, Susan (1996) Redadings in Planning Theory, USA.

 

• این متن، برای شرکت در ضیافت یازدهم نوشته شده است.

رابطه ی میان اعتقادات اجتماع و ملاحظات اخلاقی در معماری و شهرسازی

نوشته: حسام عشقی صنعتی

با مطالعه ی احوال تاریخ می توان پایه های فکری و عملی دو نوع زندگی اجتماعی در جوامع را تشخیص داد؛ سنت فکری جمع گرا، و سنت فکری فرد گرا. در این ارتباط فیلیپ بس با مراجعه به دیدگاه ارسطو و نیچه، بحث جالبی را در مباحثات اخلاقی مطرح می کند (Bess, 1996). از دیدگاه اول که مبتنی بر تاکید ارسطو بر لزوم و مرکزیت ویژگی های اخلاقی است، انسان ها قادر به مشارکت در زندگی اجتماعی می شوند و زندگی اخلاقی بر پایه ی اطاعت از قوانین قرار ندارد، بلکه افراد جامعه از طریق غنی نمودن رفتارهای مبتنی بر فضایل اخلاقی همچون نوع دوستی، عدالت، اعتدال، بلندهمتی و ... به اهداف خود می رسند. دیدگاه دوم که قویاً فرضیات سنت فکری اول را به چالش می کشاند، مبتنی بر قدرت فرد است و سعی بر آن دارد نظرات فرد را جایگزین بینش اجتماعی جامع گرا نماید. این دیدگاه، عقیده ی نیچه است و شهر را بمثابه ی تشکیلاتی اقتصادی می داند که باید منافع و مقاصد مادی افراد را تامین کند.

مطابق با این فرضیه که ارزش های اخلاقی و اعتقادات جامعه در طراحی بناها و شهرها انعکاس می یابند، می توان نظم صوری ساختار کالبدی شهر سنتی را که در وهله ی اول بر معنویات و اهداف مشترک متمرکز است، نشانه ای از یک نوع ویرانی اخلاقی دانست و نظم صوری شهر مدرن و حومه هایش را بعنوان تشریح فیزیکی یک ویژگی اخلاقی فردگرایانه که بر قوانین، قدرت و منافع فردی متکی است تلقی کرد.

Relation Between Society Beliefs and Ethical Considerations in Architecture and Urbanism

By: Hesam Eshghi Sanati

By studing history we can distinguish intellectual and practical bases of two kind of social life in socities: Intellectual Tradition of Communitarianism, and Intellectual Tradition of Emotivism. About this, with respect to Aristotle’s and Nietzsche’s view, Philip Bess introduces an attractive discourse in etichal discussions (Bess, 1996). The first view that is based on Aristotle’s stress on necessity of ethical traits, humans can associate with social life and ethical life is not based on submission of laws, but society members reach to their purposes with enriching treats that relying on ethical excellences such as Humanism, Justice, Sobriety, Magnanimity, and so on. The second view that sorely challenge premises of the first intellectual tradition, is based on individual authority, and try to substitute individual opinions with socialist social approach. This view is Nietzsche’s belief, and he presents the city as an economic organization that it must provide individuals interests and revenues.

According to this premise that ethical values and society beliefs will materialize in designing buildings and cities, we can say that ‘the vertical order in traditional cities reveal an erosion of ethical values that originally rested on unified spiritual aims, and the vertical order in modern cities and their suburbs reveal individualistic orientation in power, laws, and interests.’

- Bess, Philip, Communitarianism and Emotivism; Two Rival Views of Ethics and Architecture. In: Nesbitt, Kate (1996) Theorizing a New Agenda for Architecture, an Anthology of Architectural Theory (1965-1995), Princeton Architectural Press, New York.